چندین داستان جدید درباره تاریخچه زندگی در اینجا روی زمین توجه من را به خود جلب کرد. یکی مربوط به کشف یک موجود فسیلی مربوط به دوره کامبرین است، زمانی که حیواناتی با اجزای جامد برای اولین بار تکامل یافتند و دو گروه از نوع بندپایان عظیم را به هم متصل می کند. دو گروه دیگر مطالعاتی بر روی دو گروه مهم از جانوران است، یکی از خانواده کمتر شناخته شده دایناسورها، و دیگری به منشا خانواده بسیار مهمی از حشرات، زنبورها می پردازد. طبق معمول، ابتدا در مورد قدیمی ترین جانور فسیلی صحبت خواهم کرد و سپس در زمان به جلو حرکت خواهم کرد.
تا آنجا که ما می توانیم بگوییم، بندپایان بزرگترین و متنوع ترین گروه جانوران بودند که به اولین حیوانات با قسمت های سخت برمی گردد. در حالی که نام Arthropod به معنای “پای مفصلی” است، بندپایان به دلیل اسکلت بیرونی سخت و بدن قطعه قطعه شده نیز شناخته می شوند.
اقیانوس های باستانی زمین مملو از بندپایان مانند تریلوبیت ها، یوریپتریدها یا عقرب های آبی و خرچنگ های نعل اسبی بودند، همانطور که اقیانوس های امروزی پر از میگو، خرچنگ و خرچنگ است. در اوایل دوره کامبرین (520 تا 550) میلیون سال پیش، آزمایشات بسیار بیشتری در مورد تکامل وجود داشت، همانطور که توسط برخی از “معجزات عجیب” یافت شده در شیل معروف Burgess در بریتیش کلمبیا نشان داده شده است.
یکی دیگر از مکان های فسیلی که در آن موجودات عجیب و غریب مربوط به دوره کامبرین در آن یافت شده است، خارج از شهر چنگ جیانگ در استان یوننان در جنوب چین است. گونه جدیدی از میگوهای بندپای مانند اخیراً در آنجا کشف شد که در واقع یک “معجزه عجیب” است اما ویژگی های دو گروه مختلف از بندپایان را نشان می دهد و بنابراین به عنوان حلقه مفقوده بین آنها عمل می کند.
این حیوان Kylinxia zhangi نام دارد و اندازه آن حدود 5 سانتی متر طول و 1.2 سانتی متر عرض دارد. اگرچه بدنه شبیه یک میگوی مدرن است، اما K zhangi دارای دو زائده بزرگ در جلو و سه چشم مرکب بزرگ روی سر است، یعنی سه چشم!
محققان دانشگاه لستر در بریتانیا با استفاده از بهترین نمونه های حفظ شده K zhangi، سی تی اسکن را روی فسیل ها انجام دادند تا آناتومی آنها را بهتر تجسم کنند. یکی از شگفتی‌هایی که آنها پیدا کردند این بود که سر K zhangi از ترکیب شش بخش تشکیل شده بود، همان تعداد در حشرات مدرن. اگرچه هنوز برای فرض ارتباط قطعی بین K zhangi و حشرات خیلی زود است، این واقعیت نشان می‌دهد که چگونه بلوک‌های ساختمانی اساسی بندپایان آزمایش شده‌اند که منجر به تنوع عظیمی شد که امروزه می‌بینیم.
وقتی صحبت از حشرات شد، یکی از معروف ترین و ارزشمندترین موجودات شش پا زنبور عسل است. همه می دانند یا باید بدانند که زنبورها نه تنها عسل تولید می کنند، بلکه انواع مختلفی از گیاهان را گرده افشانی می کنند که ما برای خوردن آنها رشد می کنیم. بخش عمده ای از صنعت کشاورزی ما به گرده افشانی توسط زنبورهای عسل بستگی دارد که فقط یک امتیاز جانبی ویژه است.
از آنجایی که زنبورها بسیار مهم هستند، قابل درک است که دیرینه شناسان می خواهند تکامل آنها را درک کنند، در کجا و در چه شرایطی برای اولین بار ظاهر شدند. با این حال، برای چنین گروه گسترده ای از حیوانات کوچک، تلاش برای جمع آوری داده های کافی برای دیدن تصویر بزرگ دشوار است.
در حال حاضر، یک مطالعه جدید توسط محققان دانشگاه ایالتی واشنگتن داده‌ها، از جمله مطالعات DNA، زنبورهای مدرن را با شواهد فسیلی ترکیب می‌کند تا یک نقشه تبارشناسی از تکامل زنبورها ایجاد کند. بر اساس این مطالعه، زنبورها از زنبور عموهای خود در حدود 120 میلیون سال پیش در ابرقاره باستانی گندوانا تکامل یافته اند که از آن زمان به آفریقا، آمریکای جنوبی و قطب جنوب تقسیم شده است. به نظر می رسد آنچه باعث شد زنبورهای گوشتخوار به جمع آوری صلح آمیز گرده و شهد تبدیل شوند، تکامل اولین گیاهان گلدار بود. در واقع، به نظر می‌رسد این مطالعه برای نوعی تکامل هم‌پیوسته بین گیاهان گلدار و زنبور عسل استدلال می‌کند.
این تیم که در مجله Current Biology منتشر شده است، DNA بیش از 200 گونه زنبور را که امروزه زندگی می کنند، تجزیه و تحلیل کردند، در حالی که ویژگی های تشریحی آنها را با 185 نمونه فسیلی زنبور عسل مقایسه کردند. بر اساس این داده ها، محققان یک نقشه ژنومی از تکامل و توزیع زنبورها از اوایل دوره کرتاسه تا به امروز تهیه کردند. یک واقعیت شگفت‌انگیز که این تیم دریافتند این بود که هر هفت خانواده زنبور عسل قبل از پایان دوره کرتاسه تکامل یافته‌اند، به عبارت دیگر به نظر می‌رسد زنبورها پس از انقراض دایناسورها به خوبی زنده مانده‌اند!
اکنون سؤال این است که آیا زنبورها می توانند از رویداد انقراض که در حال حاضر به لطف تخریب محیط زیست توسط انسان رخ می دهد، زنده بمانند یا خیر؟ بسیاری از گونه های زنبور عسل به دلیل گرم شدن کره زمین، آلودگی و گونه های مهاجمی مانند هورنیت های قاتل که زنبورها را شکار می کنند در معرض انقراض هستند. بیایید امیدوار باشیم مطالعاتی مانند دانشگاه ایالتی واشنگتن به ما کمک کند که از این موجودات کوچک پرمشغله محافظت کنیم به جای اینکه آنها را قربانی دیگری از جهل و طمع خود کنیم.
در نهایت، امروز می‌خواهم در دوره کرتاسه بمانم تا درباره گروه کمتر شناخته شده دایناسورها به نام رابدودنتیدها صحبت کنم. Rhabdodontidae از 9 گونه تشکیل شده است که همه آنها به قاره اروپا و دوره 86 تا 66 میلیون سال پیش محدود می شوند. اروپا در آن زمان شامل مجمع الجزایری از جزایر بزرگ و کوچک بود، و به نظر می رسد رابدودنتیدها از پدیده “کوتوله جزیره ای” رنج می بردند، زیرا به عنوان یک گروه آنها دایناسورهای بسیار کوچکی به طول 2-6 متر بودند. علفخوارانی مانند هادروسارهای رابدودونتیدا شکل بدنی مشابهی داشتند، اما سرشان کاملاً متفاوت بود، زیرا به جای منقار اردک آشنای هادروسارهای رابدودونتیدا، منقاری نوک تیز پوشیده شده با کراتین داشتند.
اگرچه اولین گونه نام‌گذاری شده رابدودنتیدها بیش از 150 سال پیش کشف شد، اما هنوز چیزهای زیادی در مورد آنها وجود دارد که دیرینه‌شناسان نمی‌دانند، مانند وضعیت بدنی آنها، نحوه راه رفتن و نحوه تغذیه آنها. در واقع، هیچ نمونه فسیلی کاملی از Rhabdodontidae پیدا نشده است، بنابراین بیشتر دانش ما از آنها از کنار هم قرار دادن قطعات مانند یک پازل به دست می آید. از اواخر قرن نوزدهم، دایناسورهای اروپایی به نفع دایناسورهای نمادین آمریکای شمالی مانند T rex یا Triceratops در جایگاه دوم قرار گرفتند. شاید زمان آن رسیده است که دیرینه شناسان اروپایی کمی بیشتر در حیاط خلوت خود حفاری کنند و این Rhabdodontidae کامل را پیدا کنند.
